1-  هدف آزمایش:   افتراق باكتری های مختلف براساس توانایی حركت آنها

2-  اصول انجام كار: این آزمایش جهت افتراق ارگانیسم های متحرك از غیر متحرك به كار میرود. باكتری ها توسط فلاژل حركت می كنند. فلاژل اغلب در باسیل ها دیده می شود، هر چند كه تعداد اندكی از كوكسی ها نیز متحركند. گاه باكتری های متحرك واریانت های غیر متحرك ایجاد می كنند كه ممکن است در نهایت به فرم متحرك بر گردند. ارگانیسم های غیر متحرك فلاژل ندارند.

3- نمونه اولیه : كشت خالص 24-18 ساعته

4-  مواد و ابزار لازم:  اسلاید ( لام ) -  لامل -  خمیر هماتوكریت -  سرم فیزیولوژی

-جهت بررسی حركت در محیط نیمه جامد از لوله حاوی محیطSIM  یا   Motility test medium (Semisolid) یا محیطهای مشابه میتوان استفاده نمود .

1-       روش كار :

قطره معلق

1-       یك قطره سرم فیزیولوژی یا آب مقطر روی لامل قرار دهید

2-      با استفاده از آنس از راس كلنی های تازه باكتری ، مقدار اندكی  برداشته  با قطره فوق مخلوط نمایید .

3-      با استفاده از خمیر هماتوكریت یا پنبه ، حلقه ای به ضخامت تقریبی2 میلی متر و به قطر تقریبیcm 5/1-1 روی  لام درست كنید.

4-       لامل حاوی سوسپانسیون میكروبی را به شكلی كه با خمیر یا پنبه تماس پیدا نكند( به سرعت) روی لام برگردانید.

5-      نمونه فوق را زیر میكروسكوپ با عدسی 40 مشاهده نمایید.

تفسیر :  افتراق حركت باكتری از حركت براونی حائز اهمیت است. در صورت متحرك بودن باكتری ، هریك از باكتریها نسبت به باكتریهای همجوار در حال تغییر موقعیت مداوم هستند و بعضا با سرعت زیاد در میدان دید میكروسكوپ حركت میكنند.این حركت ممكن است به شكلهای مختلف از چرخش ،خم و راست شدن و حركت سریع مانند گلوله یا تیر دیده شود . در حركت براونی ، عده زیادی از باكتریها بدون چرخش و تغییر موقعیت و همگی در یك مسیر حركت مینمایند ( حركت كاذب)   .

محیط های نیمه جامد

جهت تلقیح ارگانیسم در محیط های مربوطه( SIMیا MTM  ) از كشت خالص 24-18 ساعته بر روی محیط KIA یا سایرمحیط های مناسب استفاده شود.

با استفاده از آنس تلقیح، مركز محیط را سوراخ كرده تا عمق cm1 فرو ببرید. محیط مربوطه را در حرارتoC35 به مدت 48-24 ساعت انكوبه كرده در صورت منفی بودن به مدت 7 روز در حرارت اتاق oC25-21 نگهداری كنید.

حرارت انكوباسیون اهمیت فوق العاده زیادی دارد. چون بسیاری از ارگانیسم های متحرك در oC25-15 متحرك بوده و در حرارت oC37 كه حرارت مطلوب رشد آنهاست غیر متحركند.  اگر به متحرك بودن ارگانیسم در حرارت پائین تر مشكوك هستید، 2 لوله را همزمان تلقیح كنید، یكی را در حرارت oC35 و دیگری را در oC25-21 نگهداری نمائید.

تفسیر :در صورت متحرك بودن باكتری ( حركت مثبت) علاوه بر رشد در خط تلقیح ، محیط اطراف این خط نیز رشد واضح و یا كدورت نشان میدهد

انکوباسیون در حرارت های مختلف:

-         انکوباسیون در حرارت 37oC

a-      انتروباكتر ( معمولاً + )    كلبسیلا ( ـ )

b-      ویبریو (‌معمولاً + )   اكتینوباسیلوس ( - )

c-       آئروموناس مدیا ( - ) و آئروموناس سالمونی سیدا ( - ) سایر گونه های آئروموناس ( + ) و پلزیوموناس شیگلوئیدس ( +‌ )

-         انكوباسیون در حرارت 0C25 ( حرارت اتاق )

جهت كمك در افتراق بین جنس ها:   لیستریامونوسیتوژن (+)  كورینه باكتریوم معمولاً (ـ)

در صورت نیاز از املاح تترازولیوم در محیط مربوطه استفاده كنید، هر چند ممکن است این ماده رشد گروهی از ارگانیسم ها را مهار كند. نمك های تترازولیوم بی رنگ اند ولی با رشد ارگانیسم، رنگ به سلول ها چسبیده و به پیگمان قرمز رنگ نامحلولی به نام فورمازان احیا می شود.  رنگ قرمز صرفاً در نواحی از محیط كه باكتری در آن رشد كرده ایجاد خواهد شد.

بعد از گذشت 24 ساعت انكوباسیون، میزان مثبت شدن «حركت » بر روی محیط نیمه جامد مشابه قطره معلق خواهد بود. اما بعد از گذشت 48 ساعت ، میزان مثبت شدن واکنش حرکتی در محیط نیمه جامد در 4%  موارد بیشتر خواهد بود.

 

6-  برنامه QC :  

حركت مثبت:     E.coli  ATCC 25922 

حركت منفی :       Staphylococcus Aureus ATCC  25923

درصورت استفاده از محیط های نیمه جامد جهت كنترل منفی می توان از روش عدم تلقیح میكروب استفاده كرد.